Ateb byr:dechreuodd y syniad yn Ffrainc(y gêm pen bwrdd bagatelle), ond daeth y peiriant pinball modern yn ei flaen trwy ddyfeisiadau'r 19eg ganrif a datblygiadau ceiniogau UDA. Mewn geiriau eraill - gwreiddiau yn Ffrainc, esblygiad ym Mhrydain/America.
Yr hynafiad clir cynharaf oedd bagatelle, gêm fwrdd Ffrengig o ddiwedd y 18fed ganrif a ddefnyddiodd fwrdd ar oleddf, pinnau a thyllau fel targedau. Ymledodd Bagatelle ar draws Ewrop ac i America ac fe'i nodir yn eang fel rhagflaenydd uniongyrchol yr hyn rydyn ni'n ei alw'n bêl pin bellach.
Daeth y naid tuag at beiriant pinball modern adnabyddadwy yn y 19eg ganrif. Mae'r dyfeisiwr a aned ym Mhrydain, Montague Redgrave, yn aml yn cael ei gredydu am gam allweddol: ym 1871 fe wnaeth batent "Gwelliannau yn Bagatelle," gan gyflwyno plunger gwanwyn a marblis llai ar gyfer gêm countertop gryno - dyluniad a ddylanwadodd yn uniongyrchol ar dablau a weithredir â darnau arian diweddarach.
Erbyn y 1930au symudodd y gêm i mewn i arcedau masnachol: roedd gwneuthurwyr yn cynhyrchu darnau arian-yn gweithredu byrddau o dan wydr, yn ychwanegu bymperi trydan a goleuadau, ac yn cynhyrchu graddfeydd. Trodd y newidiadau hyn ddifyrrwch parlwr yn brif ddiddanwch-llawr a gosododd y llwyfan ar gyfer y ffyniant peiriannau pinbel modern.
Daeth ail drobwynt mawr ar ôl yr Ail Ryfel Byd, pan ymddangosodd -fflipars a reolir gan chwaraewyr. Ychwanegodd "Humpty Dumpty" Gottlieb yn 1947 fflipwyr electromecanyddol, gan newid gameplay o siawns yn bennaf i brofiad llawer mwy medrus - cam diffiniol arall yn esblygiad pinball.
Heddiw mae'r peiriant pinball yn stori hybrid: gwreiddiau Ffrengig (bagatelle) → dyfeisiadau mecanyddol o'r 19eg ganrif (Redgrave) → Trydaneiddio a fflipiwr o'r 20fed ganrif o'r UD. Felly gofyn "pa wlad ddyfeisiodd pinball?" yn dibynnu ar ddiffiniad: dechreuodd y syniad yn Ffrainc, ond lluniwyd y ffurf fasnachol fodern gan ddyfeiswyr a chynhyrchwyr ym Mhrydain a'r Unol Daleithiau.
Gwaelod llinell: credydwch Ffrainc am y gêm wreiddiol, a rhowch gredyd i Montague Redgrave ynghyd â gwneuthurwyr arcêd Americanaidd am ei droi'n bêl pin rydyn ni'n ei hadnabod heddiw.
